Zwarte dag voor politiek

De regering gokte erop dat de aandeelhouders eieren voor hun geld zouden kiezen. Deze gok is verkeerd uitgedraaid. Blijkbaar waren veel aandeelhouders, die in sommige gevallen 95% van hun aandelenwaarde hebben zien verdampen, bereid om risico’s te nemen met de laatste vijf procent. Gezien het emotionele verloop op de aandeelhoudersvergadering gisteren, leek de nee-stem eerder een proteststem tegen de aanpak van onze overheid dan een rationele keuze. De overheid draagt aldus een zware verantwoordelijkheid. Dit is een zwarte dag voor het vertrouwen in de Belgische politiek.

Struisvogelpolitiek

Toen Fortis op de rand van het faillissement stond, hebben onze politici resoluut opgetreden om een rampscenario te voorkomen. De reddingsoperatie was niet perfect te noemen, maar dit viel ook niet te verwachten, gezien de korte tijdsspanne waarin gordiaanse knopen doorgehakt moesten worden. Na de uitspraak van het gerechtshof had de overheid evenwel enkele maanden tijd om de gemaakte afspraken te herbekijken. Dit heeft men nagelaten tot op het allerlaatste moment.

Vasthouden aan het eigen gelijk

De demarche van de overheid om niet-stemgerechtigde aandelen toch mee te laten stemmen, was een enorme flater, maar is symptomatisch voor het krampachtig vasthouden aan het eigen gelijk. De paniekzaaierij die de overheid de voorbije dagen heeft gezaaid, was dat evenzeer. Sommige aandeelhouders, met name uit de hoek van Modrikamen, hebben dit beschouwd als onnodige druk en desinformatie. Meer nog, de voortdurende, en onterechte, claims dat er geen alternatief was en Fortis failliet zou gaan in het geval van een nee-stem, zullen diezelfde regering zuur opbreken. Ook zonder de paniekvoetbal van de overheid, zijn financiële markten erg gevoelig voor slecht nieuws. De overheid, en uiteindelijk de belastingsbetaler draaien momenteel op voor Fortis en zullen de prijs betalen indien Fortis, door de voortdurende negatieve berichtgeving, zich moeilijker kan financieren.

De geruchten rond een compensatie voor Ping An, de grootste aandeelhouder, hebben kleine misnoegde aandeelhouders ook weinig gunstig gestemd en hebben tot contraproductieve reactie uitgelokt. Men toonde zich overigens altijd erg terughoudend om nieuwe onderhandelingen op te starten met BNP Paribas. Zonder te proberen, ging men ervan uit dat het onderste uit de kan gehaald werd. Toen de uitspraak van het gerecht er anders over besliste, bleek men de hele verzekeringstak van de groep te kunnen vrijwaren door enkele dagen te heronderhandelen. Op gelijkaardige manier had de overheid punten kunnen scoren door te proberen heronderhandelen op te starten met de Nederlandse overheid over de overname van Fortis Nederland.

Gebrekkige communicatie

De grootste fout van de regering betreft ongetwijfeld de gebrekkige communicatie. Van in het begin werden er twijfels geuit omtrent de vermeende voorkeursbehandeling van Dexia tegenover Fortis. In plaats van deze twijfels weg proberen te nemen en rond tafel te zitten met de aandeelhouders, heeft de overheid de voorkeur gegeven aan een confrontatiepolitiek, waarbij alle middelen uit de kast werden gehaald om een ja-stem af te dwingen en de verkoop aan BNP Paribas te forceren. Uitspraken van kleine aandeelhouders als "U bent een bende leugenaars, u hebt nooit met de kleine aandeelhouders aan tafel willen zitten. Minister Reynders heeft zelf toegegeven ons voor de volle 100 procent te hebben genegeerd" (uit de Standaard van 12 februari), suggereren de contraproductiviteit van de gevoerde strategie. Het is immers zeer de vraag of aandeelhouders baat zullen hebben bij de stemming gisteren en geen andere keuze gemaakt zouden hebben in een rationeler klimaat. Wat alleszins wel vast staat, is dat het Belgische imago en het vertrouwen in de politieke wereld opnieuw zware averij opgelopen heeft.