Veiligheid en onze welvaart

Auteur: 
De Tijd

Column van Caroline Ven (De Tijd, 18 november 2015)

Internationale conflicten zijn voor de meesten een ver-van-ons-bedshow, of het nu gaat om de spanningen in de Krim, de doortocht van Boko Haram in Nigeria of de opkomst van Islamitische Staat. Pas als we er van heel dichtbij mee geconfronteerd worden, zoals bij de dramatische en afschuwelijke aanslagen tegen onschuldige burgers in Parijs, voelen we ons echt betrokken. Dat hadden wij kunnen zijn. De terreur raakt onze samenleving, hier en nu.

De oorlogsverklaring van de Franse president François Hollande aan IS noch de ‘sweeping’ van een hele wijk in Molenbeek kunnen dat op korte termijn verhelpen. De terreurdaden zullen het onthaal van de vluchtelingen in het Westen er niet bepaald warmer op maken.

Welvaart

Los van die maatschappelijke overwegingen is het in die context belangrijk dat ook het bedrijfsleven het belang en de impact van geopolitieke ontwikkelingen erkent. IS draait om meer dan het imperialisme van een geradicaliseerde islam in het Midden-Oosten. IS wil het westerse maatschappijmodel omverwerpen en zijn kernwaarden in het hart treffen. Terwijl dat model net voor zoveel mensen veel welvaart heeft gebracht. En niet enkel in het Westen.

De negatieve berichten die ons de jongste jaren overspoelden, van de eurocrisis en de toenemende ongelijkheid tot de vluchtelingenstromen, doen ons vergeten hoezeer de wereld er de jongste decennia op vooruitgegaan is. Sinds 1990 is de kindersterfte gehalveerd en is het analfabetisme gedaald van 20 naar 8 procent. In 1990 leefde nog bijna de helft van de bevolking in ontwikkelingslanden in extreme armoede, nu is dat nog 14 procent.

Vrijheid versus veiligheid

Welvaartscreatie kan maar gedijen in een omgeving met vrijheid van ideeën en van meningsuiting, gekoppeld aan een rechtsstaat om conflicten als gevolg van die vrijheden op te lossen of bespreekbaar te maken. Dat kan enkel in een democratie. Die driehoek is cruciaal voor de massale welvaartscreatie zoals we die de afgelopen 250 jaar hebben gekend.

Het model dat die verworvenheden heeft mogelijk gemaakt staat nu op de helling. We zullen een stuk van onze vrijheid moeten inlossen voor meer veiligheid. Terroristen willen dat model kapotmaken. De samenleving die IS en terroristen propageren, doodt overigens niet alleen mensen, maar ook hun creativiteit en hun initiatief.

Globalisering

Als we niet opletten, zullen ook bedrijven hun actieradius moeten inkrimpen. De internationale handel als bron van welvaart zal moeilijker worden. Het einde van de globalisering zou een zware streep door de rekening zijn van het Westen en van de landen die zich in het zog van buitenlandse investeringen en de internationale handel uit de armoede aan het hijsen zijn. Geopolitieke spanningen kunnen ook grote gevolgen hebben voor onze toevoer van grondstoffen en energie.

De strijd tegen het terrorisme zal daardoor een belangrijke evenwichtsoefening worden. Hoe onze fundamentele waarden en vrijheden bewaren en toch doortastend optreden tegen het terrorisme? Het ergste zou zijn dat we onze democratische waarden verliezen, want dan verliezen we ook onze vitaliteit om onheil en tegenslagen te boven te komen.

Copyright © 2015 Mediafin. Alle rechten voorbehouden