Uitgelezen moment om aandelen te kopen

Auteur: 
Sven Sterckx

Prijsstijgingen leiden over het algemeen tot een dalende vraag. De aandelenmarkt vormt een markante uitzondering op deze economische basisregel. Stijgende aandelenkoersen lokken in veel gevallen extra geïnteresseerden, waardoor de koersen nog verder de hoogte in gestuwd worden. Omgekeerd trekken veel investeerders geld terug van een aandeel dat een koersdaling optekent, waardoor deze koers verder inzakt. Dit hebben we de laatste tijd op massale schaal meegemaakt. Op lange termijn, evenwel, bestaan er een aantal waarderingstechnieken om na te gaan of aandelen goedkoop, dan wel duur geprijsd zijn. Sven Sterckx, fondsbeheerder bij Dierickx, Leys & Cie, geeft aan waarom, vanuit een langetermijnperspectief bekeken, aandelen momenteel aantrekkelijk zijn.

Door de financiële crisis staan de beurzen aan de laagste waardering van de voorbije 30 jaar

Deleveraging en derisking

Het proces van “deleveraging” en “derisking” als gevolg van de financiële crisis, weegt zwaar door op de aandelenbeurs. Zo moesten meer dan de helft van de Nederlandse pensioenfondsen een plan van aanpak opmaken, omdat de fondsen onder de dekkingsgraad waren gezakt. Een fonds beschermen tegen verdere daling kan enkel door risicovolle activa af te bouwen en te investeren in staatsobligaties. Aandelen en bedrijfsobligaties verkopen is de enige optie. Het waren niet enkel pensioenfondsen die verplicht werden om aandelen te verkopen, ook de banken en verzekeraars werden met de rug tegen de muur gezet  en verkochten aandelen om te blijven voldoen aan de minimum solvabiliteitsratio’s. Bij “derisking” of het afbouwen van risico wordt geen rekening gehouden met de waarde van het aandeel. Er moet verkocht worden ongeacht de kwaliteit van het bedrijf, ongeacht de waardering van het aandeel. Dit zorgde in 2008 voor een nooit geziene beursdaling, de Brusselse beurs verloor meer dan 50%.

Goedkope waardering

Deze blinde uitverkoop heeft ertoe geleid dat aandelen sinds 30 jaar niet meer zo goedkoop gewaardeerd zijn geweest. Er zijn verschillende waarderingstechnieken om dit te staven. Eén van de meest gebruikte ( wegens zijn eenvoud) is het Fed Model.  Dit is een waarderingsmodel dat eveneens gebruikt wordt door de Amerikaanse Centrale Bank. In het Fed-model wordt het winstrendement van aandelen (winst per aandeel gedeeld door de koers) vergeleken met de langlopende rente op 10 jaar. Als de rente hoog staat ten opzichte van het winstrendement op aandelen, dan zijn aandelen overgewaardeerd. Als de rente laag staat maar de gemiddelde winst per aandeel (ten opzichte van de koers) staat hoog, dan zijn aandelen dus ondergewaardeerd (zoals vandaag). Het probleem van deze waarderingstechniek is dat we een winstschatting moeten maken over 2009. We kunnen gebruik maken van de gemiddelde winstschatting van analisten (die naar alle waarschijnlijkheid nog te hoog worden ingeschat) of nemen we de gerealiseerde winsten van 2008 verminderd met 40%. In beide gevallen geeft het FED- model aan dat de markt ondergewaardeerd is.

Graham methode

Eén van de oudste manieren om na te gaan of aandelen goedkoop zijn is de methode van Benjamin Graham.  Hij ontwikkelde en testte de "net current asset value" tussen 1930 en 1932. De NCAV wordt berekend door de 'current assets' (cash, inventaris en financiële tegoeden) te verminderen met de 'total liabilities' (de som van korte en lange schulden). Het is een zeer conservatieve manier om de boekwaarde van een bedrijf te berekenen. Immers, aan gebouwen, merknamen en patenten wordt hier geen enkele waarde toebedeeld. Wanneer de marktkapitalisatie (het aantal beschikbare aandelen vermenigvuldigd met de waarde per aandeel) beduidend lager is dan de Net current asset value is het aandeel, zoals Graham het zelf omschreef, een koopje. Deze methode werd jaren lang door vooraanstaande fondsbeheerders en waarde-investeerders gebruikt maar in de jaren 70 werd deze methode uit het oog verloren omdat er geen enkel aandeel nog onder de NCAV noteerde. Door de sterke beursdaling einde vorig jaar is het de eerste keer in meer dan 30 jaar dat we terug behoorlijk wat aandelen kunnen selecteren via deze methode.

Lange termijn visie

Let wel op, deze twee waarderingsmethodes zijn geen goede timingmechanismes. Aandelen kunnen een geruime tijd onder- of overgewaardeerd blijven. Ze geven enkel aan dat aandelen momenteel zeer goedkoop gewaardeerd zijn. Voor de langetermijninvesteerder is dit een uitgelezen moment om aandelen te kopen. Vroeg of laat zal de waardering van aandelen normaliseren en stijgen de koersen.