Taxshift spaart de kool en de geit

Auteur: 
De Tijd

Opiniebijdrage van Geert Janssens (De Tijd, 13 oktober 2015)

De taxshift van de regering Michel I is historisch omwille van de gemiste kansen. Vooral het feit dat men heeft verzuimd om eindelijk korte metten te maken met de wirwar aan fiscale koterij, is een spijtige zaak. De regering heeft de kool en de geit willen sparen.

Uniek?

Het unieke van deze taxshift is dat hij er is. Dat moet gezegd. Het is lang geleden dat in ons land structurele inspanningen van een dergelijke omvang werden genomen om arbeid goedkoper te maken.

Gecombineerd met de inspanningen van de vorige regering en de indexsprong ligt de weg open om de loonkostenhandicap weg te werken, althans het stuk dat sinds 1996 werd opgebouwd. Vanuit economisch standpunt is het perfect verdedigbaar om een verlaging van de werkgeversbijdragen te financieren via hogere btw en accijnzen. Het is overigens een slimme manier om import te belasten en export te stimuleren, wat groeibevorderend werkt.

Koopkracht

De regering heeft er echter ook voor gekozen om de hogere accijnzen en btw te compenseren door middel van koopkrachtversterkende maatregelen. Dat men de kool en de geit probeert te sparen, is begrijpelijk omwille van electorale redenen. Ook de druk van de vakbonden was immens. Het gevolg is wel dat een belangrijk stuk van de taxshift daarmee wordt gereduceerd tot een herverdeling van welvaart tussen consumenten.

Er blijft dus minder geld over voor een versterking van de competitiviteit van de bedrijven. Daarmee wordt toekomstige koopkracht door de creatie van nieuwe jobs voor werklozen opgeofferd ten voordele van koopkracht van wie reeds werkt. Dit nadeel wordt enigszins verguld door het feit dat men de koopkracht vooral wil toewijzen aan lagere arbeidsinkomens, waardoor werken aantrekkelijker wordt. Dat is handig meegenomen in een krappe en moeizaam te activeren arbeidsmarkt. Maar dat roept meteen ook een aantal meer fundamentele bedenkingen op.

Financierbaar?

De koopkrachtmaatregelen zijn van toepassing op meer dan twee miljoen gezinnen. Is dat nog wel financierbaar? Immers, de lastenverlaging voor werkgevers werpt niet meteen vruchten af. Het creëren van nieuwe jobs door goedkopere arbeid vergt nu eenmaal tijd. Op korte termijn zijn de terugverdieneffecten voor de staatskas aldus beperkt.

De taxshift moet dus worden voorgefinancierd, zelfs zonder koopkrachtbevorderende maatregelen. Het feit dat die er nu wel zijn en in grote mate, doet vermoeden dat er meer begrotingsmaatregelen nodig zijn om het gat dicht te rijden. Meer besparingen bij de overheid is wat aldus ontbreekt op het lijstje van maatregelen. Zo ook in dat kader, de beloofde ‘redesign’ van de federale administratie.

Lijstjes

Aan lijstjes overigens geen gebrek, vooral wat betreft uitzonderingen en aparte statuten. Het is goed dat men scholenbouw wil ondersteunen, maar waarom via een uitzonderlijk btw-tarief van 6 procent? We gingen toch komaf maken met de wirwar aan tarieven?

Idem voor wat de loonlastenverlaging betreft. Kmo’s krijgen een vrijstelling van werkgeversbijdragen voor de eerste aanwerving en voor de 2de tot de 6de komt er een aanpassing. De ‘social profit’ kan rekenen op een extra enveloppe. Voor de bouwsector is er ook wat lekkers. De lobbyisten hebben blijkbaar hun werk goed gedaan, maar de fiscale koterij blijft daarmee wel een feit. Als er aan deze taxshift iets historisch kleeft, dan is het de gemiste kans op een grondige hervorming van ons fiscaal systeem.

Speculatietaks

In hetzelfde rijtje passen de kaaiman- en speculatietaks. Met de uitwerking van de eerste, blijft de regering onder de verwachtingen. De speculatietaks is dan weer te veel een symbooldossier waarvan de logica misschien wel de juiste is maar de uitwerking te wensen overlaat. Waarom voor de schamele opbrengst van enkele tientallen miljoenen al die heisa? Hier had men beter werk gemaakt van een nieuw belastingsysteem op roerend vermogen.

Gegeven de internationale mobiliteit van kapitaal was een meer transparante en ondernemingsvriendelijke roerende fiscaliteit de betere optie geweest. We hadden ons dan in regel kunnen stellen met aankomende Europese regelgeving. We hadden investeerders een boodschap van fiscale rechtszekerheid voor langere termijn kunnen brengen. Dat zou pas een shift geweest zijn.

Copyright © 2015 Mediafin. Alle rechten voorbehouden