Ondernemen is geen beleggen

Auteur: 
De Tijd

Jong, aanstormend ondernemerschap stimuleren, daar bouwen we graag aan mee. Zo zitten enkele collega’s regelmatig in jury’s waarbij jongeren meedingen naar een prijs voor het beste businessplan. Het is steeds hartverwarmend hoe talentrijk sommige kandidaten zijn en hoe goed hun plannen financieel werden onderbouwd.

Toch doen enkele recente bedrijfscases ons de wenkbrauwen fronsen. Niet zozeer het gebrek aan financieel-economische onderbouw, wel de onderliggende motivatie van de ondernemers in spe. Een project dat erop gericht is zo snel mogelijk winst te maken, de aandacht te trekken van enkele grote, gevestigde bedrijven en dan verkopen met veel meerwaarde. Een kortetermijnbusinessplan enkel en alleen met de bedoeling snel rijk te worden.

Beleggersmentaliteit

Niet groeien, niet de trots een menselijke nood op te lossen, niet de smaak van iets nieuws of anders te doen. Een bedrijf dat enkel opgericht wordt om de financiële opbrengst voor de aandeelhouder op korte termijn zo groot mogelijk te maken. Bijna ongeacht wat de onderliggende activiteit ervan is. Ondernemerschap dat niet stoelt op een eigenaarsmentaliteit, maar op een beleggersmentaliteit.

Het voorval doet ons de vraag stellen of we bij onze beoordeling voor een ondernemerschapsprijs niet explicieter naar het waarom van het ondernemen moeten polsen in plaats van enkel naar het wat en het hoe. Dat een onderneming winst nastreeft, is perfect legitiem. Het is zelfs een intrinsieke voorwaarde voor haar voortbestaan. Er is ook niets mis met aandeelhouders die een rendement eisen op hun investering, die uiteindelijk een risico in zich draagt.

Maar voor een onderneming die op lange termijn wil blijven bestaan is winst slechts een middel, geen doel op zich. Middel en doel met elkaar verwarren leidt alleen maar tot excessen. Als we het ondernemerschap maatschappelijk willen opwaarderen, zal vooral zijn bijdrage tot de maatschappelijke vooruitgang duidelijk moeten worden.

Participatief ondernemingsmodel

In de kenniseconomie van vandaag zijn overigens diegenen die hun kennis en talent ter beschikking stellen van de onderneming minstens zo belangrijk als de kapitaalverschaffers. De huidige overvloed aan goedkoop geld verscherpt dat nog.

Ik meen dan ook dat de toekomst vooral is weggelegd voor ondernemingen die in de eerste plaats veel aandacht besteden aan de ontplooiing van kansen en aan inspraak voor hun medewerkers. Niet enkel de ondernemer-kapitaalverschaffer, maar ook ondernemende medewerkers geven er vorm aan. De winsten komen dan ook toe aan diegenen die ze mogelijk hebben gemaakt: de inbrengers van kapitaal én van talent.

We staan echter nog ver af van een participatief ondernemingsmodel waarbij medewerkers hun deel van de dividenden opstrijken. Niet enkel omdat aandeelhouders de winst liever volledig voor zich houden, maar ook — en spijtig genoeg — omdat de eigenaarsmentaliteit bij veel medewerkers nog onvoldoende is aangewakkerd. En zo komen ondernemers die uit zijn op een wel erg kortetermijnwinstbejag er vaak toch mee weg.

Copyright © 2015 Mediafin. Alle rechten voorbehouden