Nieuwe vennootschapsvorm: starters-BVBA

Auteur: 
Dirk Callens

Teneinde de drempel tot het ondernemerschap te verlagen heeft de federale ministerraad besloten tot de invoering van een nieuwe bedrijfsvennootschap op maat van jonge starters. Het gaat om een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid voor starters, ook wel starters-BVBA (S-bvba) genaamd. Op het eerste zicht heeft deze vennootschapsvorm veel weg van de Britse Limited.

In deze tijden van crisis en economische malaise heeft onze economie meer dan ooit nood aan nieuwe activiteit. Jonge starters willen echter niet zomaar alles in de strijd werpen om een zaak uit de grond te stampen. Deze nieuwe vennootschapsvorm wil het startende ondernemers dan ook makkelijker maken om gebruik te kunnen maken van de voordelen die het rechtsstelsel van besloten vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid biedt, namelijk de afscherming van privé-bezit en familiebezit tegen ondernemingsrisico’s.

Beperkt risico en financiële vereisten

Het financieel risico dat een zelfstandige loopt wanneer hij zijn activiteit uitoefent onder de vorm van een eenmanszaak is immers zeer groot. Bij een eenmanszaak wordt, in tegenstelling tot bij een vennootschap, geen deel van het vermogen of kapitaal afgescheiden dat als onderpand dient voor de schuldeisers. Als natuurlijke persoon staat men dan ook met zijn hele hebben en houden in voor de betaling van de schulden.

Daar komt dan bij dat een vennootschap oprichten niet voor iedereen is weggelegd. De financiële eisen zijn dikwijls te zwaar (18.550 euro voor een gewone bvba, 12.400 euro voor een eenpersoons bvba). Velen grepen dan ook naar de Britse Limited (Ltd.). Deze is veel goedkoper dan de Belgische bvba want er moet geen kapitaal gestort worden terwijl het privé-vermogen afgeschermd blijft.

Om deze situatie nu op te vangen wordt binnenkort een S-bvba in het leven geroepen die reeds kan opgericht worden met een kapitaal van slechts één euro. Zo krijgen jonge startende ondernemers die moeilijkheden ondervinden om geldschieters te vinden, toch de mogelijkheid om hun projecten te realiseren, zonder evenwel afbreuk te doen aan de garanties voor schuldeisers en Belgische consumenten.

Voorwaarden

De S-bvba kan enkel worden opgericht door één of meer natuurlijke personen. Daarbij is geen leeftijdsgrens voorzien wat betekent dat de S-bvba openstaat voor zowel jonge als voor oudere werknemers. 

Het minimumkapitaal bedraagt slechts 1 euro. In principe bepaalt de starter dus zelf het bedrag van het kapitaal. Ook de minimumvolstortingsplicht wordt vastgelegd op één euro, zelfs indien de vennootschap eenhoofdig is.

Na maximum vijf jaar moeten de ondernemers hun S-bvba dan omschakelen naar een andere ondernemingsvorm met een minimumkapitaal van 18.550 euro, waarvan minstens 6.200 euro moet volstort zijn (meestal een gewone bvba). In geval de S-bvba niet tijdig wordt omgevormd naar een volwaardige bvba, komt de aansprakelijkheid van de zaakvoerders in het gedrang.

Een andere reden waarom men zich verplicht moet omvormen naar een volwaardige bvba is wanneer de S-bvba een equivalent van vijf voltijdse werknemers of meer tewerkstelt. De wetgever is de mening aangedaan dat als de S-bvba de financiële mogelijkheid heeft om vijf of meer personen voltijds tewerk te stellen, ze ook aan de hogere kapitaalsvereisten kan coldoen die gepaard gaan met de omvorming naar een gewone bvba. Ook hier komt de aansprakelijkheid van de zaakvoerders in het gedrang als de S-bvba niet tijdig wordt omgevormd naar een volwaardige bvba.

In alle wettelijke documenten en vermeldingen zal de S-bvba, zolang het bedrag van 18.550 euro niet is volstort, moet men het woord "Starter" vermelden voor de vermelding van de vennootschapsvorm. Zo kan iedereen die handel wenst te drijven met deze S-bvba weten dat het gaat om een specifieke vennootschapsvorm met beperktere kapitaalsvereisten. Hierbij kan natuurlijk onmiddellijk de vraag worden gesteld of dit niet de geloofwaardigheid van een beginnende vennootschap ondermijnd.

Om te vermijden dat zomaar iedereen dergelijke vennootschap zou kunnen oprichten, heeft men de verplichting bijgevoegd om bij de oprichting een financieel plan op te stellen onder toezicht van een expert zoals een boekhouder of bedrijfsrevisor. Dit dient nog verder uitgewerkt te worden in een Koninklijk Besluit. Dit is er tot op heden nog niet.

Aandachtspunten

Uiteraard zal men met een aantal bepalingen moeten rekening houden, mocht men geïnteresseerd zijn in deze nieuwe vennootschapsvorm.

Zo geldt ook voor de S-bvba de oprichtersaansprakelijkheid. De oprichtersaansprakelijkheid houdt in dat de schuldeisers een aansprakelijkheidsvordering tegen de oprichter(s) kunnen instellen in geval van faillissement tijdens de eerste drie jaren. Als oprichter kan men immers hoofdelijk gehouden zijn voor de verbintenissen van de S-bvba voor zover twee voorwaarden cumulatief vervuld zijn, namelijk het faillissement wordt uitgesproken binnen de drie jaar na haar oprichting en, belangrijk voor de S-bvba, het maatschappelijk kapitaal bij de oprichting is kennelijk ontoereikend voor de normale uitoefening van de voorgenomen bedrijvigheid gedurende minstens twee jaar.

Daarnaast wordt nog in nieuwe aanvullende aansprakelijkheidsgrond voor de zaakvoerders voorzien, namelijk dat zij na drie jaar (dus na de periode van de oprichtersaansprakelijkheid) hoofdelijk gehouden zijn ten aanzien van derden voor het verschil tussen het minimumkapitaal en het bedrag van het geplaatst kapitaal.

Een aandelenoverdracht aan rechtspersonen is in principe niet mogelijk. De wetgever wil immers vermijden dat men na de oprichting de aandelen overdraagt aan één of meerdere derden die niet noodzakelijk aan het profiel en de wettelijke voorwaarden van een "starter" voldoen. Willen rechtspersonen toch toetreden, dan zal dit gepaard moeten gaan met een kapitaalsverhoging, namelijk tot dat van een gewone bvba waarne de vennootschap het statuut van S-bvba verliest.

Om in aanmerking te komen voor het verlaagd tarief (24,98%) in de vennootschapsbelasting mag slechts maximum 13% van het gestort kapitaal uitgekeerd worden als dividend. Aangezien de S-bvba slechts een kapitaal van 1 euro moet hebben, zal in deze vennootschappen in de eerste jaren geen dividendenuitkering mogelijk zijn zonder daarop 33,99% belasting te betalen. Als ondernemer kan men aldus gemakkelijker starten, met een lager kapitaal, maar zal men rekening moeten houden met een hogere vennootschapsbelasting indien men dividenden wenst uit te keren.

Bovendien moet een kwart van de winst gereserveerd worden. Bij een gewone bvba is dit slechts 5%. Dit brengt als bijkomend nadeel met zich mee dat wanneer men deze gereserveerde winst na 5 jaar zou gebruiken om het kapitaal te verhogen, deze gereserveerde winst niet wordt gelijkgesteld aan gestort kapitaal. Aangezien, zoals gezegd, één van de voorwaarden voor het verlaagd tarief in de vennootschapsbelasting is dat men niet meer dan 13% van zijn gestort kapitaal uitkeert als dividend, zou dit betekenen dat men zelfs na de omvorming tot een gewone bvba nog geen dividend kan uitkeren als men wil blijven genieten van het verlaagd tarief. Maar waarom dan de eerste 5 jaar telkens 25% van de winst opzij zetten in de vennootschap als een bijkomende inbreng van kapitaal alsnog noodzakelijk blijkt?

Nu, volledig problematisch is dit ook weer niet. Immers, om van het verlaagd belastingstarief te kunnen genieten, moet de vennootschap aan de bedrijfsleider ook een vergoeding van minstens 36.000 euro per jaar (of de helft van de winst indien die lager is dan 72.000 euro) betalen. Indien men dit niet doet, komt men sowieso niet in aanmerking voor het verlaagd tarief. Bijgevolg zal men vanaf dat men dividenden kan uitkeren, dikwijls over voldoende financiële middelen beschikken om de S-bvba om te vormen tot een volwaardige bvba.

Verdict van de nieuwe ondernemingsvorm

De S-bvba is een zeer goed initiatief om de drempel tot het ondernemerschap te verlagen. De nieuwe vennootschapsvorm geeft immers de mogelijkheid om van de beperkte aansprakelijkheid te genieten, doch heeft eveneens een aantal beperkingen. Deze beperkingen zullen zich vooral manifesteren wanneer de onderneming in de beginjaren zeer succesvol is en tot dividenduitkeringen wenst te beslissen.

De inwerkingtreding van deze maatregelen kan nog even op zich laten wachten. We houden u op de hoogte.