Mexicaanse griep: Mogelijke economische gevolgen

Nu de Wereldgezondheidsorganisatie haar alarmfase verhoogd heeft naar niveau vijf,  verschuift de media aandacht meer en meer van de economische crisis naar de Mexicaanse griep. Naast de menselijke tol zou een pandemie ook evenwel een zware economische impact kunnen hebben. Nu er her en der voorzichtig positieve signalen te bespeuren zijn over de wereldeconomie zou een uitbraak van de Mexicaanse griep op geen meer ongelegen moment kunnen komen, zo blijkt.

Gevolgen voor Mexico

Niet verwonderlijk zijn de gevolgen het meest dramatisch voor het land van uitbraak, Mexico. Het toerisme, een traditionele sterkhouder van de economie, zal ongetwijfeld te lijden hebben van een verdere uitbraak van de epidemie. Behalve de aanhoudende negatieve publiciteit, bieden verschillende touroperatoren al gratis omboekingen naar andere bestemmingen.  Indien de Europese Unie -of andere landen- een reisverbod uitvaardigt, zal dit een zware klap betekenen. Verder ligt het openbaar leven in grote delen van Mexico, waaronder de hoofdstad, grotendeels plat. De horecasector en de kleinhandel, beiden al zwaar getroffen, zullen de zwaarste gevolgen dragen, terwijl ook andere sectoren te lijden hebben onder het toegenomen absenteïsme.

Indien de uitbraak zeer snel ingedamd kan worden, blijven de gevolgen beperkt tot een afname van het BBP van 0.0.9 tot 0.3%, aldus Citigroup in een rapport van 27 april. Nu er waarschijnlijk al meer dan 100 Mexicanen zijn gestorven aan de ziekte lijken deze cijfers ondertussen al gedateerd en kunnen de kosten verder oplopen.

Wereldwijde gevolgen

De boutade dat de wereld één groot dorp is geworden, gaat helaas ook in dit geval op. Indien de besmettingen, en sterfgevallen zich zouden verspreiden, loopt ook onze economie zware averij op. De  kleinhandel, entertainment-, horecasector en tourisme zou in dat geval bij de zwaarste verliezers behoren, aangezien mensen meer zullen thuisblijven om het risico op besmetting te minimaliseren. Deze gedragswijzigingen zijn verantwoordelijk voor ongeveer 60% van de economische schade, aldus de Wereldbank in een intern rapport uit 2008. Toegenomen absenteïsme en ziektekosten nemen 30% van de kosten voor hun rekening, terwijl de economische gevolgen van de gestegen mortaliteit al met al beperkt blijven.

Mogelijke scenario’s

Verschillende scenario’s brengen verschillende kosten met zich mee. We vatten enkele cijfers samen van de Wereldbank en andere bronnen.

1. Uitbraak vergelijkbaar met SARS (2003)

Meer dan 800 mensen zijn gestorven door de SARS epidemie zes jaar geleden. De epidemie bleef voornamelijk beperkt tot Zuid-Oost-Azië en had een verwaarloosbare impact op de economische groei in de rest van de wereld. Rossi en Walker (Oxford Economic Forecasting Group, 2005) schatten dat SARS een economische terugval inhield van 0.6 procent van het BBP van Zuid-Oost-Azië. The Asian Development Bank (2003) houdt het op een regionale neergang tussen de 0.2 en 1.8%.

2. Uitbraak vergelijkbaar met de Hong Kong griep (1968-1969)

Deze epidemie maakte in totaal 1 miljoen slachtoffers. Indien de Mexicaanse griep gelijkaardige proporties zou aannemen, heeft dit een negatieve impact op de wereldeconomie van ongeveer 0.7%, aldus de Wereldbank. Deze cijfers zijn sterk gelijkaardig aan de prognose van Moody’s van 28 april (waarbij geschat wordt dat een dodental van 1.4 miljoen een economische terugval van 0.8 procent inhoudt).

3. Uitbraak vergelijkbaar met de Aziatische griep (1957)

De dodentol van deze pandemie bedroeg in totaal 2 miljoen. De wereldgroei zou, bij een vergelijkbare uitbraak verder afnemen met 2%.

4. Uitbraak vergelijkbaar met  de Spaanse griep (1918)

De Spaanse griep vlak na de Eerste Wereldoorlog maakte 50 miljoen slachtoffers volgens de laatste schattingen. Een vergelijkbare uitbraak impliceert dat ruim een kwart van de wereldbevolking ziek wordt en het aantal slachtoffers oploopt tot meer dan 150 miljoen. In dit ‘worst case scenario’ zou het mondiale groeicijfer verder afnemen met bijna 5%.

Ook positief nieuws

Hoewel bovenstaande cijfers erg indrukwekkend zijn, bevatten ze toch ook positief nieuws; de economische schade blijft immers beperkt indien een zware pandemie vermeden kan worden. Een regionale terugval van 0.6 procent het Bruto Nationaal Product is pijnlijk, maar valt in het niets met de economische gevolgen van de kredietcrisis. De SARS-uitbraak heeft bovendien aangetoond dat getroffen economieën zich snel herstellen van een epidemie. Zo tekende China groeicijfers op van boven de 8% in 2003. Indien de verspreiding van de Mexicaanse griep vermeden kan worden, hoeft de huidige uitbraak een economisch herstel dus niet in de weg te staan. Nu nog hopen dat de uitbraak inderdaad beperkt blijft.