Krugman: 'Europa onderschat de crisis'

IllustratieOp een congres van de Europese Commissie gaf Nobelprijswinnaar economie Paul Krugman de Europese beleidsaanpak een ruime onvoldoende. Krugman was speciale gast op dit congres dat de basis moest leggen voor de toekomstige aanpak van de crisis in Europa. Zoals zo vaak kwam de topeconoom van Princeton University verrassend uit de hoek. 'Zowel de VS maar zeker Europa doet te weinig om de crisis te bestrijden'. Meer nog, 'we doen momenteel net hetzelfde als het Japan van de jaren negentig'. Met die niet mis te verstane boodschappen probeerde Krugman zijn toehoorders wakker te schudden.

Too little, too late?

Uiteraard leest Krugman de kranten en luistert hij naar het nieuws en dus weet ook hij dat regeringen over gans de wereld de ziel uit hun lijf lopen om banken te redden, geldmarkten vlot te trekken en de economische motor opnieuw aan de praat te krijgen. Maar volgens de recentste Nobelprijswinnaar economie is dat alles 'too little' en wie weet binnenkort 'too late'. 'De VS doet niet genoeg inspanningen en Europa doet iets minder dan de helft van wat de VS doet', was het eerste schot voor de boeg van de Europese leiders. Het huidige pakket aan Europese stimuleringsmaatregelen beloopt 200 miljard euro en blijft daarmee ruim onder het bedrag van 500 miljard dat Krugman nodig acht.

500 miljard euro

Op de vraag of er niet meer rekening moet worden gehouden met het effect van de automatische stabilisatoren en de grotere sociale bescherming in Europa had Krugman een passend antwoord klaar. Wie denkt dat hiermee een bijkomende buffer tegen de crisis wordt opgeworpen, rekent zich rijk. Uiteraard zijn die sociale stabilisatoren vanuit maatschappelijk oogpunt een mooie troef maar voor het inschatten van de adequaatheid van een stimuleringspakket moet je kijken naar de omvang van het gat dat in de economie is ontstaan. Zowel in Europa als in de VS bedraagt de vraaguitval minimaal 4% van het potentieel nationaal product. Het effect van de sociale zekerheid zit daar reeds ingecalculeerd. Het heeft, aldus volgens Krugman, geen zin om daarmee te blijven schermen zoals Europese vertegenwoordigers menen te moeten doen. Anders gesteld, een vraaguitval van 4% betekent vandaag dat Europa nood heeft aan een stimuleringspakket van 500 miljard euro. Punt aan de lijn. Wat nu in de pijplijn zit, stemt slechts overeen met 1,5% van het Europese BBP. In de VS beloopt het pakket stimuleringsmaatregelen 2,5% wat dus ook te weinig is.

Niet overtuigd

Het lijkt er sterk op dat Krugman de Europese officials niet heeft kunnen overtuigen. Zowel de noodzaak tot als de efficiëntie van nog meer 'deficit spending' werd voortdurend in vraag gesteld. Ook met een tweede kritiek op Europa wisten vertegenwoordigers van de Commissie niet onmiddellijk raad. Krugman wees de toehoorders op het intern concurrentieprobleem waarmee Europa worstelt. 'Jullie zijn niet in competitie met de VS maar met uzelf'. Krugman stoelde daarmee op de discrepantie tussen het groot Duits overschot op de lopende rekening versus de enorme tekorten van landen als Spanje, Portugal en Griekenland. De EU beschikt niet over interne aanpassingsmechanismen om die onevenwichtige situatie weg te werken. Dat legt een hypotheek op de toekomst van Europa. Nelly Kroes, Europees commissaris voor Concurrentiebeleid, reageerde met een lofrede op het Europees project en de euro. 'We zijn niet meer voortdurend met elkaar in oorlog'. Dat is juist maar afgaande op het betoog van Krugman kan men zich de vraag stellen of dit in de huidige omstandigheden voldoende is.