Het Griekse chicken game

Auteur: 
De Tijd

Column van Caroline Ven (De Tijd, 17 juni 2015)

Bij Griekenland denkt dezer dagen bijna niemand spontaan aan cultuur, strand of zon. Zelfs niet met de zomervakantie voor de boeg. Iedereen houdt de adem in bij het ‘chicken game’ tussen de Griekse regering en de schuldeisers.

De inzet zijn hervormingen die het land moet doorvoeren om nog langer aan het internationale geldinfuus te kunnen blijven hangen. Zonder akkoord zijn niet enkel Griekenland en vooral de Griekse bevolking de dupe. De effecten zullen ook nazinderen in de hele eurozone en zelfs in de internationale financiële markten.

Gedeelde verantwoordelijkheid

Dit schaakspel is al enkele jaren bezig. Het lijkt ook heel simpel. De Grieken hebben boven hun stand geleefd en moeten nu de tering naar de nering zetten. Gezonde overheidsfinanciën zijn nu eenmaal een voorwaarde om lid te mogen blijven van de club. De rekening is dus vlug gemaakt. Maar toch.

Vóór de crisis kon het niet op, niet alleen voor Griekenland maar ook voor de schuldeisers. Zowel de Griekse overheid als de private sector kon lenen dat het een lieve lust was. Westerse banken en financiers verdrongen elkaar om een graantje mee te pikken van de relatief hoge rendementen op Grieks schuldpapier. Dat het Griekse probleem daarom een gedeelde verantwoordelijkheid is, zijn we echter allang vergeten.

Zo ook dat het gebrek aan supranationale governance niet alleen toen maar ook vandaag verhindert dat er krachtdadig paal en perk wordt gesteld aan overmatige schuldfinanciering. De voorbije jaren is het eurohuis in allerijl versterkt. Dat geeft meer armslag, maar uiteindelijk blijft het Europese beleidsniveau afhankelijk van nationale goodwill. Griekenland blijft een soeverein land en dus moet de trojka voor elke muizenstap ellenlange onderhandelingen voeren. De Griekse regeringen van de voorbije jaren wisten overigens dat ze gedoemd zijn om dit ‘chicken game’ te verliezen, wat hen nog meer in een egelstelling brengt.

Ook de Griekse burger gaat niet vrijuit. In een democratie krijgt men de leiders die men verdient. Helaas werd de Grieken het voorbije decennium vaak een rad voor de ogen gedraaid. De Grieken zijn daar al te gemakkelijk in getrapt. Ook de huidige regering deed beloftes die ze niet kan waarmaken, maar besparingsvermoeide kiezers zijn een gemakkelijk doelwit.

Complexiteit

De combinatie van zwakke interne en externe governance heeft Griekenland de das omgedaan, zowel voor als na de crisis. Het dilemma is nu of de Grieken daar alleen voor moeten opdraaien. Voor de spaarzame goede huisvaders van het noorden is de rekening vlug gemaakt. Zij kregen vooral het beeld opgehangen van hardleerse Grieken die elke hervorming weigeren. Afscheid nemen van de Grieken lijkt dan ook een daad van verantwoordelijkheid.

Helaas is de realiteit een stuk complexer. Zonder akkoord tussen Griekenland en zijn schuldeisers dreigt een Grieks bankroet en gaat voor meer dan 200 miljard euro schuldpapier in rook op. Ook de Belgische belastingbetaler krijgt dan zijn deel van de rekening gepresenteerd. Het valt dan nog te hopen dat verdere naschokken uitblijven, want dan kan de prijs veel hoger oplopen.

Om uit de impasse te geraken volstaat met de stok zwaaien niet langer. Er zal ook een wortel nodig zijn. Een gezamenlijke inspanning om het Griekse economische weefsel te versterken moet een van de speerpunten zijn. Uitkeringen schrappen in ruil voor jobs, zeg maar. Lokale investeringen opstarten met buitenlandse hulp, in plaats van blindelings euro’s uit de ECB te laten vloeien naar het land.

Copyright © 2015 Mediafin. Alle rechten voorbehouden.