Het Gele Gevaar

In wielertermen gesproken bedraagt de voorsprong van het westen inzake rijkdom tientallen
minuten maar het tempo waarmee China ons inhaalt is al even indrukwekkend. De inhaalrace van de Chinezen is nog een flink stuk spectaculairder dan de - ondanks alles - historische rit van Floyd Landis in de jongste editie van de Ronde van Frankrijk. Ook de parallel met doping is gepast. Met een ondergewaardeerde munt, een schrijnend gebrek aan democratie en een risicovol financieel beheer, worden de prestaties van de Chinese economie kunstmatig opgedreven. Of de straffeloosheid nog van lange duur is valt af te wachten. Vooralsnog vangen antidopingcontroles bot. Zolang de wereldeconomie fors blijft groeien blijven de risico's overigens binnen de perken.

Tabel 1: Simulaties BBP per capita

BBP per capita in $ koopkrachtpariteit (2005)

Jaarlijkse groei BBP (2001—2005)

Jaarlijkse groei BBP per capita (2001—2005)

Chinese inhaalrace BBP per capita (in jaren )

China

7.198

9,5

8,4

Belgie

31.244

1,5

1,1

21,1

USA

41.399

2,6

1,4

26,2

Spanje

26.320

3,1

2,5

23,2

Ierland

40.610

5,2

3,4

36,3

Wereld

9.500

4,0

3,3

5,8

Bron: IMF, World Bank, World Factbook, eigen berekeningen

Het is niet overdreven om te stellen dat de Chinese economie groeit aan een duizelingwekkend tempo als je weet dat het gemiddeld groeicijfer van de laatste 20 jaar in de buurt van 9% op jaarbasis ligt. De laatste vijf jaren piekt men zelfs op een gemiddelde van
9,5% (tabel 1). Dit is werkelijk ongekend en nooit gezien. Behalve Ierland kwam geen enkel ander Westers land ook maar in de buurt van die prestatie, zelfs niet in de gouden jaren zestig. Het mag dan ook niet verwonderen dat de Chinezen bezig zijn aan een forse inhaalbeweging inzake maatschappelijke welvaart en rijkdom. Dat niet alle Chinezen de vruchten plukken van deze ongebreidelde materiele vooruitgang is geweten maar het zal niet kunnen beletten dat vroeg of laat de ontwikkeling van het land het gros van de bevolking ten goede zal (moeten) komen.

Hoe men de zaken ook draait of keert, men kan er niet onderuit dat inmiddels een grote groep Chinezen er fors op vooruit is gegaan. Dat blijkt alleen al uit de evolutie van de gemiddelde welvaart die we kunnen afmeten aan het Bruto Binnenlands Product per capita. Wanneer we deze maatstaf uitdrukken in dollars met gelijke koopkracht dan blijkt uit tabel 1 dat het Chinese BBP per capita vorig jaar was opgelopen tot 7.198 dollar.1 Daarmee komt het al aardig in de buurt van het gemiddeld wereldinkomen van 9.500 dollar. Interessant is nu dat men op basis van het beschikbare cijfermateriaal kan berekenen hoelang het nog duurt vooraleer de Chinezen de gele trui van de welvaartsrace mogen aantrekken. Uitgaande van de gemiddelde groei van het BBP per capita van de laatste 5 jaar wordt in de laatste kolom van tabel 1 gesimuleerd hoe lang dit nog duurt ten opzichte van verschillende landen en de wereld als geheel. Als alles blijft zoals het is dan zullen de Chinezen over zowat 21 jaar dezelfde gemiddelde rijkdom kennen die wijzelf tegen dan hebben bereikt. Overigens, ons huidig BBP per capita zullen ze al over 18 jaar achter zich laten. Na respectievelijk 26 en 23 jaar zullen ze landen als de VS en Spanje bijgehaald hebben. De inhaalrace met de Ieren - het Europees groeiwonder — zal iets langer duren en laat nog ruimte voor 36 jaar economisch strijdgewoel. Een kanttekening bij deze simulaties is dat we er vanuit gaan dat zowel de Chinese economie als de rest van de wereld blijft groeien tegen het tempo van de laatste vijf jaar. Niets garandeert dat dit ook werkelijk het geval zal zijn al moet gezegd dat wat China betreft ook het eerstkomend decennium er een enorm groot groeipotentieel in het verschiet ligt.

Als China al meer dan twee decennia zo spectaculair groeit, waarom is ons dat dan niet eerder opgevallen? Dat komt wellicht doordat de Chinese economie pas sinds de eeuwwisseling een omvang heeft bereikt die significant genoeg is om een rol van betekenis te spelen op de wereldmarkten. Zo vertegenwoordigde de Chinese export in 2005 reeds 6,6% van de totale wereldexport inzake goederen en diensten. Ter vergelijking, de Duitse export was goed voor 8,9%. De Chinese economie is daarmee nu reeds de vierde ter wereld. Dat het doen en laten van de Chinezen weegt op de wereldeconomie blijkt ook overduidelijk uit de stijging van de grondstof— en energieprijzen die we de laatste jaren hebben gekend.

De Chinese opgang heeft echter ook voordelen. Een studie van het Nederlands Centraal Planbureau gaf recent nog aan dat China's spectaculaire economische groei in de afgelopen decennia per saldo een positief effect heeft gehad op de Nederlandse economie. Dat effect is onder meer te danken aan de neerwaartse druk op de inflatie via de invoer van goedkope Chinese producten alsook het feit dat de toegenomen exporten vanuit China vaak via Nederland verlopen wat de rol van doorvoerland naar het Europese achterland versterkt. Verder blijkt de import uit China zich vooral te situeren in sectoren die in Nederland nog slechts weinig jobs genereren zoals kleding, textiel, schoenen en speelgoed maar ook computers en consumentenelektronica. Deze complementariteit brengt mee dat de Nederlandse handel met China goed is voor 23.000 banen in Nederland. Daarnaast hebben investeringen van Chinese bedrijven in Nederland inmiddels 3.000 banen opgeleverd. Ook de Nederlandse huishoudens zijn beter af omdat ze maandelijks 25 euro minder uitgeven dankzij de invoer van goedkope consumptiegoederen.•Het planbureau merkt fijntjes op dat de gunstige uitwerking van de handel met China op de koopkracht - 300 euro per jaar - groter is dan elke afzonderlijke kabinetsmaatregel ter ondersteuning van die koopkracht.

Besluit

De opkomst van China is een feit dat er al twintig jaar zit aan te komen. Met groeicijfers in de buurt van 10% groeit de Chinese economie zodanig snel dat ze het gemiddeld westers welvaartsniveau de volgende twintig jaar kan inhalen. We zullen er dan ook moeten aan wennen dat onze gele leiderstrui meer en meer gecontesteerd zal worden door het zogenaamde gele gevaar uit het Oosten. Vooralsnog blijken de gevolgen van deze Chinese pletwals goed mee te vallen. Uit een studie van het Nederlands Planbureau blijkt dat de effecten van de ontwikkeling van China tal van positieve baten met zich meebrengt voor zowel de gezinnen als de Nederlandse economie. We mogen er gerust van uitgaan dat voor Vlaanderen gelijkaardige effecten spelen.