Gilbert Declerk: De wereld zal er na deze crisis anders uitzien

Gilbert Declerck staat nog heel even aan het hoofd van IMEC, het Leuvense onderzoekscentrum in nano-elektronica en nano-technologie. Vanaf 1 juli geeft hij de CEO-fakkel door aan Luc Van den hove en wordt hij zelf lid van de raad van bestuur van IMEC International. Declerck is er gerust op dat IMEC deze financiële crisis zonder kleerscheuren zal doorkomen.

 Gilbert DeclerckIMEC vol vertrouwen over de toekomst’, meldden jullie bij de presentatie van jullie jaarverslag. Staan de budgetten voor onderzoek dan niet onder druk in crisistijd?
DECLERK: “Alle budgetten staan onder druk in crisistijd, ook die voor onderzoek. Hoewel het misschien een van de laatste posten is waar bedrijven in snoeien. Want innovatie is dé manier om uit deze crisis te geraken. En om de concurrenten voor te zijn als het herstel zich aandient. Daarom zijn we optimistisch over de toekomst. En ook omdat we vaststellen dat bedrijven nu meer dan vroeger bereid zijn om samen te werken en om de kosten van het onderzoek te delen. Dat is precies het model dat wij altijd naar voren hebben geschoven: open innovatie. Het houdt in dat bedrijven instappen in de programma’s die wij voorstellen en de kosten maar ook de resultaten delen. Door in te tekenen op dit soort precompetitieve programma’s kunnen ze dus kosten besparen. In die zin is de crisis voor ons een opportuniteit.”

Neemt IMEC niettemin crisismaatregelen?
DECLERK: “Dat doen we zeer zeker. Vorig jaar was een heel goed jaar, maar 2009 zal onvermijdelijk ook voor ons een beetje minder zijn. Echter verre van dramatisch, tenzij de crisis zich nog zou uitdiepen en heel wat bedrijven over kop zouden gaan. Wat we niet verwachten.
We zijn vooral voorzichtig. Voor de crisis hadden we een groot aantal vacatures, een stuk of vijftig, zestig. Die proberen we nog altijd in te vullen, maar we zijn nu toch heel selectief in onze aanwervingen. De witte merels nemen we nog altijd aan boord. En er vliegen er meer rond dan gewoonlijk, precies door de crisis. Er is dus geen sprake van een aanwervingsstop bij IMEC, maar we zijn bij aanwervingen wel selectiever dan voorheen. We willen absoluut vermijden dat we op een zeker moment mensen moeten laten gaan.
We kijken ook heel voorzichtig naar onze uitgaven en kosten. Elke euro wordt nog eens extra omgedraaid voor we hem uitgeven. Een voorbeeld? We sturen veel mensen naar internationale conferenties voor de presentatie van papers. Dat blijven we doen, maar onze afvaardiging zal soms wat beperkter zijn. Want in bepaalde gevallen kan iemand gerust het onderzoek van zijn collega presenteren. Als we op die manier 10 % minder reizen, zorgt dat toch voor aanzienlijke besparing.”

 

Jullie zijn voor een deel afhankelijk van subsidies. Komen die in gevaar?
DECLERK: “Nee, niet echt. Die subsidies zitten vast in beheersovereenkomsten van vijf jaar. Subsidies vormen overigens maar een beperkt deel, minder dan 20 %, van onze middelen. We zijn dus wel gevoelig voor de marktomstandigheden. In ieder geval veel gevoeliger dan een universiteit.
Het is ook wel zo dat de Vlaamse overheid participeert in onze uitbreiding. Maar dat doet ze als een soort aandeelhouder en die participatie is dus geen subsidie. Met ons uitbreidingsplan bereiden we ons voor op de periode na de crisis. De bouw, de inrichting en de uitrusting van laboratoria…dat vraagt toch een jaar of twee voor dat allemaal in orde is. We zijn nu dus al aan het bouwen en tegen midden volgend jaar verwachten we enkele belangrijke nieuwe toestellen.”

 

Biedt deze crisis opportuniteiten voor IMEC?
DECLERK: “Door de crisis zullen enkele zwakkere spelers misschien moeten afhaken. Dat is ook zo in het onderzoeksdomein. Sterke spelers zoals IMEC kunnen dus – als ze het slim spelen – nog sterker worden. Maar dat betekent dat we ons nu al moeten voorbereiden op de periode na de crisis.
En zoals gezegd zijn bedrijven door de crisis meer dan vroeger bereid om hun precompetitieve research te delen met de concurrentie. Ook dat speelt in ons voordeel.”

Zien jullie als internationale speler grote regionale verschillen in hoe deze crisis zich manifesteert en hoe ze wordt aangepakt?
DECLERK: “ Ik heb dit jaar al vijf grote reizen gemaakt en het viel me daarbij op dat vooral in Azië de reactie op de crisis helemaal anders is dan bij ons. In China, Taiwan en Korea ondersteunt men bijvoorbeeld volop de consumentenbestedingen. In het Westen staan we een beetje te kijken naar die crisis zonder veel te ondernemen. We stellen in Europa vast dat er minder wordt geconsumeerd en dat we onze producten niet meer verkocht krijgen omdat ze te duur zijn. De wereld zal er na deze crisis anders uitzien, met sterkere Aziatische landen.
Is het dan al te laat? Moeten we daar in berusten? Dat denk ik niet. Integendeel. We moeten volop gaan voor innovatie, we moeten kennis ontwikkelen, talenten aantrekken en kansen geven, we moeten nieuwe industrieën opstarten …Die industriële basis is nodig om onze welvaartstaat leefbaar te houden. Als werkgever hebben we daar een opdracht. Maar ook politici moeten dat durven zeggen. Wil je rijkdom verdelen, dat moet je beginnen met het opbouwen van die rijkdom.”