Europa vergeleken met de VS

De Europese economie is grosso modo even groot als de Amerikaanse. Per inwoner gemeten, evenwel, zijn er grote verschillen. Het gemiddelde inkomen, gecorrigeerd voor koopkracht, ligt maar liefst 36 procent hoger in de VS dan in de EU15-landen. De EU27, met veel relatief arme Oost-Europese lidstaten, scoort nog een stuk zwakker. Dit verschil is geen nieuwe vaststelling, maar blijft al jaren en zelfs decennia ongeveer stabiel.

Europese landen vergeleken met Amerikaanse staten

Net zoals het gemiddelde inkomen sterk verschilt tussen Europese landen, bestaan er ook grote inkomensverschillen binnen de Verenigde Staten. Mark Perry, hoogleraar aan de universiteit, vergeleek het koopkrachtgewogen gemiddelde inkomen van Amerikaanse staten met Europese landen, zoals weergegeven in onderstaande figuur.

 

figuur 2

 

Slechts drie Amerikaanse staten scoren economisch slechter dan het gemiddelde van de EU15. Met uitzondering van het piepkleine Luxemburg, het olierijke Noorwegen of Zwitserland, doet geen enkel Europees land beter dan de Amerikaanse nummer 32.  Zelfs relatief welvarende landen als Zweden, Denemarken of Duitsland scoren niet of nauwelijks beter dan Alabama of Kentucky, traditioneel achtergestelde landbouwstaten die niet meteen bekend staan om hun economische slagkracht.

Appelen met peren

Volgens Tino Sanandaji, werkzaam aan de Universiteit van Chicago, is het enigszins misleidend om inkomensniveaus tussen Europa en de VS zonder meer te vergelijken. Zo telt Amerika meer laaggeschoolde immigranten die het gemiddelde inkomen sterk naar beneden halen. Daarnaast zijn culturele verschillen voor een groot deel verantwoordelijk voor verschillen in de economische prestaties tussen landen, zo betoogt de econoom die zelf van Turks-Koerdische afkomst is.

De redenering doet nogal denken aan een beroemde quote van Milton Friedman, een notoir liberaal econoom. Toen een Zweeds econoom trots verkondigde dat er nauwelijks armoede bestaat in Scandinavië, in scherp contrast met de VS, was zijn antwoord treffend. “That's interesting, because in America among Scandinavians, we have no poverty either.”

Mogelijk is het daarom gepaster om het gemiddelde inkomen in pakweg België te vergelijken met Amerikanen van Belgische afkomst. Onderstaande figuur geeft de resultaten weer van deze denkoefening.

 

figuur 1

 

Zoals te verwachten, zijn de inkomensverschillen nog groter volgens deze maatstaf. Zo verdient een Amerikaanse Belg ruim anderhalf keer het Belgische gemiddelde. Voor Portugese en Griekse Amerikanen loopt deze verhouding zelfs op tot meer dan het dubbele. Zelfs voor relatief rijke Europese landen als Zweden zijn de verschillen met de Zweeds-Amerikaanse bevolking aanzienlijk.

Arm Europa

Bovenstaande figuur kan worden bekritiseerd en inkomen per capita is zeker niet zaligmakend. Terecht wordt er vaak gewezen op de grotere ongelijkheid en het gebrek aan een volwaardig vangnet in de Verenigde Staten als zware minpunten. Toch zijn inkomensverschillen van meer dan 30 procent indrukwekkend te noemen en blijken Europese landen niet in staat te zijn om deze toch wel zeer grote inkomenskloof te dichten.