De disruptieve competentie

Hoe creëren bedrijfsleiders waarde? In ‘De disruptieve competentie’ staat headhunter Fabiaan Van Vrekhem (Accord Group) stil bij deze vraag. Het antwoord lijkt eenvoudig: door met innovatie iets toe te voegen aan de omgeving. Toch is dit letterlijk complexer dan het lijkt.

Er zijn verschillende niveaus waarop organisaties met innovatie waarde kunnen creëren:

  1. Kwaliteit
  2. Dienstverlening
  3. Positionering
  4. Differentiatie
  5. Identiteit (merkbeleving)
  6. Maatschappelijke bijdrage
  7. Maatschappelijke vooruitgang (duurzaamheid)

Complexiteit

Met elk niveau verhoogt de complexiteit omdat er meer parameters in het geding komen. Neem bijvoorbeeld koffie. Een koffiemerk kan zijn waarde verhogen door betere bonen te gebruiken. Dat is waardecreatie op het vlak van kwaliteit. De enige parameter is de kwaliteit van de output verhogen (niveau 1). Het koffiemerk kan er ook voor kiezen om zijn waarde te verhogen door meer aanwezig te zijn op plaatsen waar mensen koffie verlangen, bijvoorbeeld met verse koffie ‘s morgens in tankstations.

Dat is innovatie op het vlak van dienstverlening en positionering (niveau 2 en 3). Hier geldt niet alleen de kwaliteit van het product als parameter, maar ook de behoefte van de klant en de context waarin die zich bevindt. Of het koffiemerk kan ervoor kiezen om van het drinken van koffie een exclusieve ervaring te maken, waardoor u zich thuis in een Italiaanse espressobar waant. De merkbeleving in relatie tot de persoonlijke leefwereld van de klant komt hier bovenop de voorgaande parameters (niveau 5).

Niveaus

Zowel de eigen drijfveren (het DNA en de missie van de organisatie) als externe factoren (klantenbehoeften, verwachtingen maatschappelijke stakeholders, …) bepalen op welke niveau organisaties innoveren. Geïnspireerd op het denken van psychologen als Piaget en Elliot Jacques hanteert de auteur een opbouwend (recursief) model waarbij innovatie telkens voortbouwt op het vorige niveau. In een markt gedomineerd door concurrentie op het vlak van kwaliteit, kan innoveren in dienstverlening al disruptie veroorzaken. In een markt waarin concurrenten reeds volop hun merkbeleving uitspelen zal een hoger niveau van innovatie nodig zijn om een wezenlijk verschil — wat disruptie in essentie is — te maken.

De disruptieve competentie waarnaar de titel verwijst, huist in de vaardigheid van mensen om de complexiteit van hun omgeving te leren zien en hier, met hun organisatie, bewust op in te spelen. Disruptie volgt volgens Van Vrekhem uit de mogelijkheid om producten of diensten te ontwikkelen die een dimensie toevoegen aan wat al bestaat. Bijvoorbeeld door in een ‘take away’-markt, waarin fastfood domineert, in te spelen op de behoefte aan gezond én gemakkelijk (Hello Fresh), door beleving te integreren in koffieconsumptie (Nespresso) of door maatschappelijke waardecreatie te creëren (klimaatdoelstellingen Unilever).

Behapbaar

Een ietwat gemiste kans is dat het boek er minder in slaagt om de complexiteit die in het boek centraal staat, ook behapbaar te maken. Je krijgt als lezer wel eens het gevoel dat het model complexer is dan nodig. Het verschil tussen maatschappelijke bijdrage (niveau 6) en maatschappelijke vooruitgang (niveau 7) is klein. Net als het verschil tussen innovatie op het vlak van differentiatie dan wel identiteit.

Soms worden ook dezelfde voorbeelden aangehaald op verschillende niveaus wat soms voor verwarring zorgt. Ons aanvoelen is dat de auteur zijn boodschap in een eenvoudiger vier- of vijfstappenmodel had kunnen brengen. In een wereld vol complexiteit is eenvoud een schaars goed en dus waardevol.

Orgineel

Het originele aan ‘De disruptieve competentie’ is dat het van het eerder fatalistische begrip ‘disruptie’ een menselijke eigenschap maakt. De auteur biedt een model hoe ondernemers en professionals zich het disruptieve denken eigen kunnen maken. Voor elk innovatieniveau geeft de auteur praktijkvoorbeelden die de ondernemende lezer kunnen inspireren.

Het boek bevat tot slot ook aanbevelingen over hoe organisaties het aangereikte model kunnen integreren op het vlak van organisatieontwikkeling, aanwerving, talentontwikkeling enz. In die zin is het boek zowel geschikt voor beslissingsnemers binnen organisaties als organisatieadviseurs die organisaties helpen hun innovatieve en menselijke processen helpen te versterken.

Bestellen

ETION-leden kunnen het boek ‘De disruptieve competentie’ Van Fabiaan Van Vrekhem bestellen tegen de voordeelprijs van 39,90 i.p.v. 49,90 euro via fabiaan.van.vrekhem@accordgroup.be (verzendkosten inbegrepen).