Beurswaarde(n)

Auteur: 
De Tijd

Column van Caroline Ven (De Tijd, 16 september 2015)

De referentieaandeelhouder van Spadel kondigde afgelopen weekend de beursexit van het drankenbedrijf aan. Amper enkele dagen nadat Marc Coucke had aangegeven een bod te lanceren op de aandelen van Pairi Daiza die nog onder het publiek verspreid zijn. De zoveelste beursexit in drie jaar lijkt daarmee een feit te worden.

Niet een klein beetje onrustwekkend is de inmiddels lange lijst van weglopers op de beurs van Brussel, met klinkende namen als Omega Pharma, Duvel, Devgen, VPK Packaging, CMB... Wat is hier aan de hand?

Kapitaal

De beurs dient in de eerste plaats om investerings- en werkkapitaal aan te trekken. Spadel gaf aan dat de beursnotering om die reden niet langer nodig is. De complexiteit en de kosten ervan wegen verhoudingsgewijze te zwaar door om de beursnotering te verantwoorden.

Eric Domb, de oprichter en meerderheidsaandeelhouder van Pairi Daiza, lichtte alvast meer dan een tip van de sluier op. 'Het is al jaren dat ik mijn bedrijf van de beurs wil halen. Ik voel een echte kloof tussen de waarden van Pairi Daiza en die van de financiële wereld.' Domb wil zijn geesteskind beschermen en behouden als een 100 procent Belgisch bedrijf met een familiaal karakter. Met de opkoop van de resterende aandelen onder het grote publiek door Marc Coucke lijkt die ambitie verzekerd.

Druk

Een aantal zaken vallen op. Hoewel een beursnotering een uitstekend middel is om een bedrijf van het nodige risicokapitaal te voorzien, brengt ze eveneens een onmiskenbare druk met zich mee om sterke kortetermijnresultaten neer te zetten. De beurs is niet geduldig. Financiële tegenvallers worden genadeloos afgestraft. Die kortetermijncultuur van het rendement botst met andere idealen waar ondernemers voor staan.

We horen het vaak. Ondernemen doe je niet enkel voor het financiële gewin. Een ondernemer wil een idee, een concept realiseren en het verschil maken ten opzichte van wat al bestaat. En hoewel rendement en cashflow wel degelijk belangrijk zijn voor de levensvatbaarheid, is dat een gevolg, geen doel. Soms kan zelfs een stuk rendement worden ingeleverd om gewoon beter te zijn. Wie de authenticiteit van Pairi Daiza al eens heeft kunnen bewonderen, weet wat ik bedoel.

Waarden

Uit een recent onderzoek van Etion blijkt effectief dat de meerderheid van de ondernemers wel degelijk wakker ligt van de waarden waarvoor hun bedrijf staat. En verrassend genoeg geldt dat ook voor managers van grotere beursgenoteerde bedrijven. Ze staan zelfs relatief verder in de implementatie ervan. Mogelijk omdat ze meer in de kijker lopen en reputatieschade nefast is.

Maar misschien beseffen ze toch ook dat een waardegedreven strategie wel degelijk leidt tot betere bedrijfsresultaten. Althans op langere termijn, zoals blijkt uit veel internationaal onderzoek. Maar de verpletterende druk van de financiële markten op de kortetermijnresultaten staat dat niet altijd toe. De premie die vaak betaald wordt om een bedrijf van de beurs te halen, stemt precies daarom tot nadenken.

Men heeft er blijkbaar veel geld voor over om het bedrijf te onttrekken aan de kortzichtigheid van de financiële markten. Op die manier wil men het familiale karakter behouden, en dat valt te begrijpen. Een familiale aandeelhoudersstructuur is geduldiger. Dat is nodig om een bedrijfscultuur gericht op waarden de kans te geven tot volle wasdom te komen. Hopelijk slagen de betrokken ondernemers er na de beursexit in hun idealen te realiseren.