Stijn Decock

Wat de VS van Noordwest-Europa kan leren

Een van de verrassingen in de huidige fase van de conjunctuur is de aanhoudende zwakke Amerikaanse arbeidsmarkt. Dat terwijl de Duitse arbeidsmarkt verrassend sterk presteert (zie ook de VKW Metena beleidsnota ‘Duitsland ankerland?’). ‘Het flexibele Amerikaanse arbeidsmodel maakt afdankingen in een recessie heel gemakkelijk maar creëert snel banen in een herstel’ luidt de theorie. Het continentaal Europese model daarentegen is te rigide waardoor een economische heropleving zich maar traag in nieuwe banen vertaalt. Waarom gaat het herstel, in het geval van Duitsland, nu zeer duidelijk tegen de theorie in?

Zorgt schaliegas voor een revolutie in energieland?

Goed twee jaar geleden bereikte een vat ruwe olie de recordprijs van 150 dollar. De scherpe prijsstijging werd in eerste instantie veroorzaakt door de snel stijgende energiebehoeften, waaraan het aanbod nauwelijks kon voldoen. De forse speculatie op de financiële markten speelde eveneens een belangrijke rol. De prijzen voor de twee andere fossiele brandstoffen, gas en steenkool, kenden een gelijkaardige evolutie. Deze situatie leek de voorbode van ernstige problemen in de wereldwijde energiebevoorrading. Na de mondiale economische crisis en de daaraan gekoppelde, dalende vraag in het Westen, zijn de prijzen echter terug genormaliseerd. Daarnaast dook er recent ook een belangrijk nieuw element op in het debat rond energiebevoorrading: het zogenaamde “ shale gas” of schaliegas. Vooral de VS zou over gigantische voorraden beschikken. Evolueert het energiediscours van een discours van schaarste naar een van overvloed? Of is schaliegas een doekje voor het bloeden?

De balance sheet recessie

Twee jaar na de val van Lehman zijn economen het nog steeds niet eens over het te volgen beleid. Er zijn twee uitgesproken kampen: zij die pleiten voor fiscale orthodoxie, zoals ECB-voorzitter Trichet en de Duitse regering, en zij die vinden dat de economie nog veel te broos is om de fiscale steunmaatregelen weg te nemen en bijgevolg voorkeur geven aan verdere grote fiscale injecties. Een interessante stem uit het tweede kamp is Richard Koo, een Amerikaan met Japanse roots en hoofdeconoom van het Japanse beurshuis Nomura. Hoewel je het niet eens hoeft te zijn met zijn zuiver Keynesiaanse analyse, biedt hij toch een aantal originele inzichten.

De Verdeelde Staten van Amerika

U leest het goed. In de titel staat wel degelijk ‘Amerika' en niet ‘Europa'. Terwijl het pessimisme over de toekomst van de eurozone en de EU zowat op zijn maximum zit, gaan we toch naar de andere kant van de Atlantische Oceaan. Want het idee dat daar een homogeen land ligt, krachtig genoeg om de crisis te bestrijden, verdient enige nuance. Net zoals het idee dat Europa hopeloos verdeeld is.

Internet op zoek naar een betalingsmodel

Het internet bereikt stilaan de volwassen leeftijd. Niemand twijfelt nog aan de enorme voordelen die internet biedt. Het is een fantastische technologie om te communiceren, informatie uit te wisselen en op te zoeken. Toch zijn er nog veel onopgeloste vragen. Een goed businessmodel waarbij betaald wordt voor content is er nog steeds niet. 'Wat we gratis op het net vinden, betalen we niet', is het credo bij velen en vooral bij jongeren. Ook al kost het maken van die inhoud geld en dreigt die content niet langer op een kwalitatieve manier gemaakt te worden.    

Doet Kopenhagen er nu wel toe?

In Kopenhagen vond de belangrijkste klimaattop ooit plaats. Media lieten uitschijnen dat dit zowat de top van de laatste kans was; als we nu te weinig ondernemen, is het einde nabij. Nu de inkt van het mager akkoord droog is, is het onduidelijk of we van een totale mislukking moeten spreken of toch blij moeten zijn met de schaarse lichtpuntjes. Maar misschien zijn de cijfers over de feitelijke uitstootreductie niet zo belangrijk en zal de ontwikkeling van de technologie belangrijker blijken.

Gelukkig is er Duitsland

'Waar kan ik heen?' U kent wellicht allemaal deze openingszin uit de hit van Het Goede Doel. Zanger Henk Westbroek is Nederland in 1982 beu en zoekt een ander land om in te wonen. In zijn zoektocht komt hij uiteindelijk uit bij België, 'Omdat iedereen daar lacht', klinkt zijn motivatie. Helaas is er 27 jaar later, voor wie het economisch-politiek beleid opvolgt, minder reden om te lachen. De begroting en overheidsschuld ontsporen, de concurrentiepositie staat onder zware druk, niemand weet hoe de pensioenen betaald kunnen worden, de overheidsadministratie is een veelkoppig monster... wellicht vertel ik de lezers hiermee niets nieuws. 'Waar kan ik heen?' Australië of Canada?, denk ik dan soms bij mezelf. Maar misschien hoeft het toch niet zo'n vaart te lopen en kan België/Vlaanderen meeliften met Nederland, Frankrijk of Duitsland, landen waar Westbroek destijds de neus voor ophaalde, maar die relatief beter voorbereid zijn op de grote uitdagingen die op ons afkomen.