Kris Boschmans

Kris Boschmans (1979) is doctor in de toegepaste economische wetenschappen. De arbeidsmarkt, conjunctuur en groei en het ondernemerschap in de brede zin van het woord vormen zijn voornaamste interessegebieden.

 

Fair value accounting: Hoe boekhoudkundige regels bijdroegen tot de crisis

Oproepen ten spijt dat het Anglo-Saksische economische model failliet is, zal het kapitalisme, en het financiële systeem zoals we dat nu kennen, blijven bestaan. De zwaarste crisis in de naoorlogse geschiedenis zal hier niets aan veranderen. Een aantal aanpassingen binnen het financiële systeem zijn evenwel allicht wel op hun plaats. Er moeten lessen getrokken worden uit de hele geschiedenis. Deze discussie zal zich, naar ons inziens, kristalliseren rond een aantal punten. Eén van die punten is fair value accounting. Hoewel weinig bekend, hebben boekhoudkundige verplichtingen bijgedragen tot zowel het uitbreken van de crisis als tot de uitdieping ervan.

De angst voor deflatie

De angst voor inflatie zit diep ingebakken. Met de hyperinflatie van na de Eerste Wereldoorlog nog in het collectieve geheugen, heeft de Europese Centrale Bank als voornaamste doel om het inflatieniveau onder controle te houden en zet ze haar renteniveau in functie daarvan. In de populaire pers worden de gevolgen van inflatie op onze concurrentiële positie en koopkracht breed uitgesmeerd. Deflatie is een minder bekend woord. Door de aanhoudende crisis kan dit wel eens veranderen. We leggen uit of wat deflatie inhoudt, welke gevolgen deflatie heeft en of we daar wakker van moeten liggen.

De Amerikaanse huizenmarkt blijft pijn doen

De Amerikaanse huizenmarkt was tot voor enkele jaren een ver-mijn-bed-show. Dat is helaas niet meer het geval. Financiële producten met Amerikaanse hypotheekleningen als onderpand, zijn massaal verkocht en behoren tot de portefeuille van banken over de hele wereld. België blijft allerminst bespaard. De ineenstorting van de Amerikaanse huizenmarkt was bijvoorbeeld de directe aanleiding van de bijna-ondergang van Dexia. Zo lang de huizenprijzen in de VS dalen, lijden financiële instellingen bijkomende waardeverliezen en zullen er nog meer lijken uit de kast vallen. De mondiale financiële sector is kwetsbaar zo lang de Amerikaanse huizenmarkt in het slop blijft. Omgekeerd zou een (voorzichtig) herstel een enorme stimulus betekenen voor de bancaire markt. Manifesteren deze tekenen van herstel zich?

Het reddingsplan voor Citigroup

Citigroup is de op één na grootste bank in de Verenigde Staten en was nog niet zo lang geleden de grootste financiële instelling ter wereld. Deze reus is het laatste slachtoffer geworden van de kredietcrisis. Doordat de Amerikaanse huizenmarkt in het slop blijft, dalen de activa van de Citigroup gestaag. Om een faling tegen te gaan, grijpt de Amerikaanse overheid in.

Het verschil tussen autoconstructeurs en banken

Financiële instellingen buiten beschouwing latend, lijkt de auto-industrie het hardst getroffen door de verslechterende economische toestand. Dit komt door de algemene kredietverstrakking, maar bovenal door tegenvallende verkoopscijfers. Veel gezinnen stellen de aankoop van een wagen uit in de hoop op betere economische vooruitzichten. De wereldwijde verkoop staat daardoor op het laagste peil sinds de Tweede Wereldoorlog. Europese en Amerikaanse beleidsmakers werken aan maatregelen om de industrie te ondersteunen. Zo is er sprake van dat de Europese Investeringsbank de komende twee jaar 10 à 15 miljard euro zal uittrekken voor de sector. In de VS wordt bepleit om 25 miljard van het Paulson plan beschikbaar te stellen voor de drie noodlijdende giganten (General Motors, Ford en Chrysler). Het congres heeft dit voorstel vooralsnog afgeschoten. Ook in Europa weerklinken kritische stemmen. Waarom twijfelen beleidsvoerders om hier in te grijpen na alle tussenkomsten in het bankwezen?

Er is ook nog positief nieuws

De afgelopen weken werden we om de oren geslagen met desastreuze berichten. Uiteraard ging veel aandacht naar de financiële crisis maar meer en meer wordt gezocht naar sporen van het vervolgverhaal voor de reële economie. Een record aantal faillissementen in september en dalende arbeidsmarktbarometers doen vermoeden dat brede lagen van het economisch weefsel reeds werden besmet door het monetaire virus dat zich de afgelopen weken en maanden over de ganse wereld heeft verspreid. Inmiddels is het R-woord (recessie) niet meer uit de media weg te denken. Na de VS en de EU gaan ook de groeilanden voor de bijl. Ook het dalend consumentenvertrouwen belooft niet veel goeds. Toch zijn er ook enkele lichtpunten. Ons inziens zijn het meer dan strohalmen om zich aan vast te klampen.

Stop subsidiëring biobrandstoffen

Het gebruik van biobrandstoffen zit in de lift. Ze worden beschouwd als een goedkoop en milieuvriendelijk alternatief voor dure energie. Toch weerklinkt er steeds meer kritiek op energie uit biomassa. Er is niet alleen het desastreus effect op de prijzen van voedsel maar er rijzen ook steeds meer vragen omtrent de milieuvriendelijkheid. Ook met de kostprijs van bio-energie zit het minder goed dan aanvankelijk gedacht.