Johan Van Overtveldt

Boter op vele hoofden

De Nederlandse minister van Financiën Wouter Bos wil een examen voor bankiers. Op die manier wil hij bekomen dat bankiers over voldoende deskundigheid beschikken om goed met geld om te gaan. In een periode dat examenkoorts alom tegenwoordig tekent, valt het te begrijpen dat de gedachten van bewindsvoerders ook in die richting afdwalen. Helaas is het moeilijk in te zien wat een dergelijk ”rijbewijs voor bankiers” (dixit Wouter Bos) gaat bijdragen aan de oplossing van de huidige financiële crisis en, vooral, de voorkoming van toekomstige zware incidenten in de financiële sfeer.

De oliebonus

Indien het mogelijke, voorzichtige herstel zich inderdaad materialiseert, zullen beleidsvoerders allerhande er als de kippen bij zijn om zich op de borst te kloppen. Een  economische heropleving  kan namelijk aan niets anders te wijten zijn dan aan het expansieve beleid dat van China tot de VS gevoerd wordt. Of toch niet helemaal?

VS en Europa ziek in hetzelfde bankbedje

De Amerikaanse president Barack Obama omschreef de G20-top als “historisch”, de Britse premier Gordon Brown gewaagde zelfs van de creatie van een “nieuwe wereldorde”. De topman van Oxfam daarentegen verkoos de omschrijving “gemiste kans”. Zoals wel eens vaker voorkomt, ligt ook voor de Londense G20-top van de 1000 miljard dollar de waarheid allicht in het midden. Vooral door het wat infantiele gedrag van de Franse president Nicolas Sarkozy dook in de dagen voor de top even het doembeeld op van een regelrechte floptop maar dat werd het niet. Gelukkig maar.

L’égo de Sarko

Morgen start in Londen de vergadering van de G20. Tegen de achtergrond van de uitdiepende financiële crisis en recessie staan de verwachtingen hoog gespannen. Te hoog allicht, want de kakafonie onder de wereldleiders klinkt als oorverdovend. Bovendien beginnen naast verschillen in visie op de crisis nu ook de ego’s van belangrijke deelnemers de boel te vertroebelen.

De animal spirits terug van stal

L’histoire se répète, maar nooit op dezelfde manier, zo luidt de boutade. Inzake de reactie van het economenvolk op de diepe economische crisis die zich thans voor onze ogen voltrekt, lijkt vermelde boutade alvast van kracht te blijven. Op de Grote Depressie van de jaren 1930 volgde een stroom van analyses met steevast als conclusie dat we, zoniet naar een regelrechte planeconomie, dan toch minstens naar een economisch bestel dienden te evolueren waarin niet de markt maar wel de overheid de scepter zwaaide. Het meest beklijvende symbool van deze bijkleuring van de economische wetenschap was de in 1936 gepubliceerde General Theory of Employment, Interest and Money van de legendarische John Maynard Keynes. 

Komt de euro echt in last?

De euro bestaat tien jaar, leve de euro! Alhoewel de voorspelde weldaden die in het zog van de Europese eenheidsmunt over ons zouden nederdalen er hooguit gedeeltelijk kwamen, verdient de euro inderdaad een positieve evaluatie. Helaas volstaat die waardering niet om de toekomst van de eenheidsmunt met ongebreideld vertrouwen te kunnen tegemoet zien. Niet in het minst als gevolg van de financiële crisis en de recessie pakken donkere wolken zich samen. Enkel doordachte politieke actie kan voor opklaring van de eurohemel zorgen. Download de volledige nota [PDF, 8 blz., 270 kB]

Het deflatiebeest te lijf

De recente turbulentie rond KBC vormde en nieuwe, beangstigende episode in het vervolgverhaal van de financiële crisis hier ten lande. In de dagen van hoogspanning rond Vlaanderens meest prestigieuze bankinstelling kwam Nouriel Roubini de internationale goegemeente mededelen dat de financiële crisis in de komende weken en maanden alleen maar erger zal worden. Roubini is prof economie aan New York University en drijvende kracht achter de website RGE Monitor maar bovenal bekend als Dr. Doom, de man die de ineenstorting van de voorbije periode vrij nauwkeurig voorspelde maanden vooraleer de hel echt losbarstte.

De vergeten Adam Smith

Exact 250 jaar geleden verscheen van de hand van Adam Smith, de grondlegger van de moderne economische wetenschap, het boek The Theory of Moral Sentiments. De tand des tijd verdreef dit boek volledig in de schaduw van wat genoegzaam bekend staat als Smith’s magnum opus: The Wealth of Nations. Redelijk ten onrechte, zo moeten we anno 2009 concluderen. Naar aanleiding van de wereldwijde financiële en economische problemen die zich dezer dagen manifesteren, valt er namelijk minstens evenveel lering te trekken uit het vergeten tractaat van Adam Smith dan uit zijn nu reeds méér dan twee eeuwen lang gelauwerd werkstuk. Download de volledige nota [PDF, 8 blz., 1,8 mB]

Bernanke's test

Het nieuwe boek van Johan Van Overtveldt, Bernanke's test, handelt over de voorzitter van de Amerikaanse centrale bank, Ben Bernanke en is brandend actueel. Bernanke's leiderschap is immers cruciaal voor het herstel van de economie in zijn land, en daarmee de rest van de wereld. Het afwenden van een depressie ligt voor een groot stuk in zijn handen.

We zijn er bijna …

Vorige week schreef de Europese Centrale Bank (ECB) geschiedenis. Het was inderdaad nooit eerder in de weliswaar nog vrij prille geschiedenis van de eerbiedwaardige Dame uit Frankfurt voorgekomen dat de basisrentevoet in één klap met 75 basispunten naar beneden gehaald werd. De ECB bracht haar beleidsrente, die voor het geheel van de rentevoeten op korte termijn richtinggevend is, alzo op enkele weken tijd terug van 4,25% naar 2,50%.