Johan Van Overtveldt

De laatste kans om onze welvaart te redden

Begin 1982 stond België economisch met de rug tegen de muur. Alleen via een devaluatie van de Belgische frank kregen de autoriteiten de economische machine terug aan de praat. Na de zwaarste recessie uit de naoorlogse geschiedenis is de economische situatie anno 2010 heel vergelijkbaar met die van eind 1981. De beleidshendel van een muntdevaluatie staat evenwel niet meer ter beschikking. Ingrijpende maatregelen om het tij te keren dringen zich op. Het gaat dan onder meer om structurele besparingen op de uitgaven, afslanking van het ambtenarenkorps en fundamentele ingrepen in de organisatie van de arbeidsmarkt. De hamvraag luidt of de politieke elite nog over voldoende veerkracht en moed beschikt om tot zulke maatregelen over te gaan. Download de volledige nota [PDF, 8 blz., 866 kb]  

Het toenemende deficit van het politiek haalbare

De verkiezingsmallemolen draait op volle toeren. Politici struikelen over elkaar heen om toch maar de nieuwste en meest sexy klinkende belofte aan het kiezersheir (of segmenten daarvan) te kunnen doen. Wat steeds meer opvalt daarbij is dat politici het in hun discours zelden en zeker niet consistent hebben over de dingen die echt moeten gebeuren om onze sociaal-economische volkshuishouding terug goed op de rails te krijgen.

Griekenland laat best euro los

Griekenland bevindt zich op een vergelijkbare als België begin jaren ’80. Toendertijd bracht een devaluatie van de Belgische frank soelaas voor zowel onze concurrentiepositie als de precaire budgettaire positie van de overheid. Voor Griekenland zou een devaluatie een gelijkaardig louterende invloed uitoefenen. Het tijdstip nadert waarbij Griekenland geen keuze meer heeft dan een forse devalutie, en dus een uitstap uit de euro, zo argumenteren Johan Van Overtveldt en Geert Janssens.

Dollardominantie belaagd

De jongste jaren heeft de dollar rake klappen ontvangen. Op 21 november 2009, voor het eerst in ruim 14 maand, werd één euro meer dan anderhalve dollar waard. Een korte heropleving in het begin van 2008 daargelaten, is de waarde van de dollar overigens al bijna acht jaar in dalende lijn (zie figuur 1). Verder heeft de kredietcrisis de onhoudbaarheid van het betalings- en handelstekort van de Amerikaanse economie blootgelegd. De VS leven al decennia boven hun stand, waardoor ze ettelijke duizenden miljard dollar buitenlandse schulden opstapelden. De positie van de dollar als internationaal dominante munt wankelt hierdoor. Download de volledige nota [PDF, 8 blz., 922 kb] Download toelage [PDF, 3 blz., 112 kb]

Federale begroting: gewogen en (te) licht bevonden

Onze federale regering staat voor een immens zware uitdaging. Volgens de Hoge Raad van Financiën dreigt het overheidstekort op te lopen tot 25 miljard euro, ofwel 7.5 procent van het BBP bij ongewijzigd beleid. Gemengde gevoelens overheersen bij de evaluatie van de begroting en beleidsverklaring van Van Rompuy. Aan de ene kant is de begroting meer dan een lege doos, zoals her en der gevreesd werd, vooral na diverse verklaringen uit PS-hoek. Bovendien is het niet evident om forse besparingen door te voeren tijdens de zwaarste naoorlogse recessie. Aangezien het merendeel van de budgettaire ontsporing structureel is en dus niets te maken heeft met de economische crisis, ruimt de huidige regering in zekere zin de puinhoop op van een budgettaire ontsporing van het laatste decennium.

En dan nu de interne devaluatie

Het internationaal concurrentievermogen van onze ondernemingen is opnieuw zwaar aangetast. Niet alleen dreigt België de herstelboot te missen, maar ook onze structurele werkloosheid dreigt van kwaad naar erger te evolueren. Enkel een interne devaluatie bestaande uit een volgehouden loondiscipline in combinatie met een arbeidsvriendelijkere fiscaliteit, gefinancierd door onder meer een ontvetting van het overheidsapparaat, kan soelaas bieden. VKW Metena stoffeert een gedurfd maar noodzakelijk beleidspakket. Download hier de volledige nota [PDF, 8 blz., 876 kb]Download hier de bijlage