Participatief ondernemen: businessmodel met toekomst

Participatief ondernemen krijgt in Vlaanderen steeds meer voet aan de grond. In een ETION-bevraging met 320 respondenten geeft 85% aan dat medewerkers zelf hun eigen werk kunnen organiseren. In 60% van de gevallen wordt er reeds met zelfsturende teams gewerkt. Medezeggenschap op het niveau van de raad van bestuur blijft vooralsnog beperkt tot 16% van de organisaties, niettemin een significante minderheid.

Financiële participatie blijft in ons land vooralsnog een zaak van collectieve bonussen (cf. cao 90). Dat neemt niet weg dat er belangrijke financiële beweegredenen zijn om medewerkers te betrekken bij het reilen en zeilen in de onderneming. Efficiëntie- en productiviteitswinsten wegen het zwaarste door.

Positief verband

Uit de statistische analyse blijkt een overduidelijk significant verband tussen de incidentie van inspraak op de werkvloer en een verbetering van de motivatie bij medewerkers. Eenzelfde positief verband zien we wanneer medewerkers zelf hun kpi’s mogen bepalen en mee mogen beslissen in welke richting de onderneming evolueert.

Bedrijfsverantwoordelijken zien ook een positief verband tussen inspraak op de werkvloer en de aantrekkingskracht van het bedrijf voor nieuwe medewerkers.

Ook het nastreven van efficiëntie- en productiviteitswinsten correleert positief met het verlagen van de controlekosten en het belang hechten aan variabele beloning.

Wettelijk kader ontoereikend

De enquête toont ook overduidelijk aan dat het wettelijk kader voor financiële participatie in ons land ontoereikend is. Slechts 5% van de respondenten maakt gebruik van de participatiewet. Veel organisaties kennen de wet zelfs niet. Naast een cultuurverandering in de bedrijven is er dus ook nood aan een verbetering van het wettelijk en fiscaal kader.